Ethereum (ETH) Nedir?

Ethereum (ETH), temelde merkeziyetsiz uygulamalar için blok zincir teknolojisi üzerinde geliştirilen bir işletim sistemidir. İşleyiş bakımından standart bir dizüstü ya da masaüstü bilgisayara benzese de bu platform üzerinde işlemler tek bir cihaz üzerinden gerçekleşmez. Ethereum, dünyanın her noktasından binlerce cihaz üzerinde eş zamanlı olarak çalışan bir platformdur. Bu özelliği hem merkeziyetsiz yapısına hem de herhangi bir sahibi olmadığına işaret eder. Gelişmiş kapasitesi ile blockchain ağları arasında en popülerler arasında yer alan platform, merkezi olmayan bir ağ üzerinde çalışabilen bir kod yaratabilmektedir. Böylece kullanıcıların kullanımına da sunulan uygulamalar teorik olarak merkezi bir yapı tarafından kapatılamaz ya da sansürlenemez.

Ethereum platformu diğer kripto paralardaki gibi dijital varlık transferi imkanına sahiptir. Bununla birlikte ekosistemin kapasitesi standart oluşumlardan çok daha fazlası gerçekleştirebilir. Son derece esnek bir yapıya sahip olan platformun kod yazma özelliğinden kullanıcıları da yararlanabilir. Bu sayede kullanıcılar kişisel olarak kendi kodlarını oluşturabilir ve daha sonra diğer kullanıcıların geliştirdiği uygulamalarla etkileşime girebilir. 

Sistemin esnek yapısının bir diğer avantajı farklı özelliğe sahip kompleks uygulamaların bile sorunsuz bir şekilde kullanıma sunulabilmesidir. İkinci nesil blok zincir sınıfının ilk örneklerinden bir tanesi olan platformun becerileri kullanıcılarına çeşitli işlemler imkanı sağlar. Ekosistemdeki akıllı kontrat dilinin esnek olması da geliştiriciler için büyük avantaj kazandırır. Kullanıcılar arasında Ethereum’da kullanılan birimlerin de aynı isimde olduğu düşüncesi yaygın olsa da, protokolde kullanılan yerel token Ether (ETH)’dir.       

Ethereum (ETH) Ne Zaman Çıktı?

Ethereum (ETH) ilk olarak 2013 yılının sonlarına doğru kullanılmaya başladı. Sistemin fon kaynağı ise 2014 yılının Temmuz ve Ağustos aylarında online fon elde etme platformlarından karşılandı. Sonrasındaki yıllarda değerini katlayarak artıran platform, en yüksek işlem hacmine sahip kripto para platformları arasında yer alır.

Ethereum (ETH) Kurucuları Kimdir?

Ethereum-kurucu

Ethereum (ETH), kripto para yazılımcısı ve araştırmacısı Vitalik Buterin tarafından oluşturuldu. Rus ve Kanadalı programcı coin piyasasına ilgi duymaya başladıktan sonra 2011 yılında Bitcoin Magazine’i kurdu. Blockchain teknolojisinin potansiyelini görerek yazılar ve çalışmalarda bulunan Buterin, sonrasında Ethereum’u Gavin Wood ile birlikte piyasaya sürdü.

Ethereum (ETH) Nasıl Çalışır?

Ethereum-nasıl-çalışır

Ethereum (ETH) platformunun çalışma sistemi bir bilgisayara oldukça benzerdir. Ancak çalışma sistemi tek bir bilgisayar yerine çok sayıda cihazın birleşimi, adeta küresel bir bilgisayar gibidir. Bu yapı sistemde meydana gelen işlemlerin ve tüm hesap bakiyelerin mevcut görünümüne yönelik anlık bir görüntü elde edilmesini sağlar. 

Aynı zamanda merkezi sistemlerde kullanılan hesap defterinin görevini bu ekosistemde akıllı sözleşmeler karşılar. Kullanıcıların platform üzerindeki gelişmeleri takip edebilmeleri için anlık görüntüler belirli eylemler sonrasında güncellenir. Sistemin oldukça esnek bir yapıda olması da kullanıcıların çok sayıda araç geliştirebilmesini mümkün kılar. Platformda gerçekleştirilen işlemlerinin sürdürülebilirliği ve yeniliklerin eklenmesini sağlamak için de Ether ya da daha yaygın bilinen adıyla ETH kullanılır. 

Sistemin yerel tokeni çalışmanın sürdürülebilirliği açısından oldukça kritik bir role sahiptir. Ethereum ağı ile iletişimde rol alan token, akıllı sözleşmelerin oluşturulması ve gerçekleştirilmesi için kullanıcıların bağlanmasını sağlar. İşlemler karşılığı oluşan maliyetler için ödenen ücretler ise “gas” diye adlandırılır. Platformdaki ücretler döneme ve ağın yoğunluğuna bağlı olarak değişiklik gösterir. Bu sayede kullanıcılar işlemlerini gerçekleştirirken süreci yakından takip ederek ne zaman gerçekleştirmek istediklerinin kararını verebilir ve yüksek verimlilik elde eder. Blok zincir ağında genel olarak verimliliği artırmak için geliştirilen Ethereum 2.0 sürümü de Aralık 2020’de kullanıma açılmıştır.      

Akıllı Sözleşme Nedir?

akıllı-sözleşme-nedir

Akıllı sözleşme ya da akıllı kontrat, temelde yalnızca çalışır vaziyetteki bir koddur. Ethereum ekosistemi üzerinde gerçekleştirilen işlemlerde kullanılan bu kod, taraflar arasındaki anlaşmaların yürürlüğe girmesini sağlar. 

Yapıya akıllı adını kazandıran özelliği ise uygulamanın belirli koşullar altında kendi kendine gerçekleştirilmesinden kaynaklanır. Akıllı sözleşme kavramı ilk olarak bilgisayar bilimcisi Nick Szabo tarafından 1990’ların sonunda ortaya atılmıştır. Sistemin işleyişini otomatlara benzeten Szabo, makinenin belirli bir ücret karşılığında kullanıcının istediği ürünü vermesi olarak açıklamıştır. Bir akıllı sözleşme ise bu mantığı dijital ortamlarda yürürlüğe koyar. Kodun üzerine yazılacak basit bir koşul, ETH gönderildiğinde devreye girerek kullanıcılara ürünü sunar. Geliştiriciler tarafından yazılan kodlar ekosistem üzerinde okunabilecek şekilde tasarlanır. Daha sonra kontrat, işleyişini başlatan özel adresin belirtilmesinin ardından yayınlanır. 

Akıllı sözleşmelerin önemli özelliklerinden bir tanesi ise kalıcı yapıda olmalarıdır. Geliştiriciler kod yazımında özel bir koşul belirtmedikçe kontratlar var olmaya devam eder. Sözleşmeden faydalanmak için yayınlanan adrese belirli bir miktar ETH gönderilmesi gerekir. Bu işlem sözleşmenin kodunu tetikleyerek çalışma sürecini başlatır. Ödeme yapıldıktan sonra ise çıktı sistem tarafından kayıt altına alınır. 

Ethereum 2.0 Nedir?

Ethereum 2.0, Ethereum blok zincir ağında verimliliğin artırılması için geliştirilen güncellemeye verilen isimdir. Yeni sürüm olarak da adlandırılan bu yapı token transfer performansının yükseltilmesini, güvenlik standartlarının iyileştirilmesini ve bilinirliğin daha geniş çevrelere ulaşmasını sağlamayı hedeflemektedir. Güncelleme öncesinde blockchain ağında bulunan ölçeklendirme sorunu da böylece çözüme kavuşmuştur. 

Ağın ilk sürümü olan 1.0 sisteminde saniyede 15 işlem kapasitesi bulunur. Kapasitenin bu kadar az olması işlem ücretlerinde pahalılığa ve transferlerin gerçekleşme süresinin uzamasına yol açar. Sistem kullanıcılarının yükselen ücretlere tepki göstermesinin ardından geliştirilen yeni sürümle birlikte saniyede gerçekleştirilebilecek işlem kapasitesinin 100.000 seviyesine ulaşması hedeflenmektedir. Bu gelişmenin işlem ücretlerini ve transfer hızlarını önemli ölçüde azaltarak daha kullanışlı bir platform halini alması beklenmektedir. 

Ethereum 2.0 sürümünün bir diğer önemli farkı ise farklı algoritma yapısı kullanmasıdır. Sistem 1.0 Proof of Work yani iş ispatı algoritmasını kullanırken, yeni sürümde Proof of Stake yani pay ispatı algoritması mevcuttur. Kurulduğu tarihten bu yana gelişen blockchain ağındaki talepleri karşılamak amacıyla geliştirilen yeni sürüm ile birlikte sistem işleyişi rahatlayarak, kullanıcılar için daha elverişli bir ortam oluşturulacağı düşünülmektedir. Sürümler arası geçiş sürecinin de 2022 yılının sonuna kadar tamamlanması planlanmaktadır.  

Ethereum Madenciliği Nasıl Yapılır?

Ethereum madenciliği birkaç farklı yöntem ile yapılabilmektedir. Madenciler bu yöntemlerden kendileri için uygun olanı seçerek işlemleri gerçekleştirebilir. Madencilik genel olarak yazılımlar aracılığıyla yapılır. İlk olarak kurulum işlemini tamamlanmalıdır. Daha sonra Ethereum cüzdan kodu uygulamaya girilerek yönerge takip edilmelidir. Sonrasında ise yazılımın içinde yer alan madenlerden birini seçerek kodların girişinin yapılması gerekir. 

Sıklıkla tercih edilen yazılımlardan bir diğeri olan T-Rex, pratik ve hızlı kullanımı ile ön plana çıkar. lolMiner’da olduğu gibi yazılımın bilgisayara indirilmesi ve cüzdan bilgilerinin girilmesi gereklidir. Daha sonra yine maden türü seçilerek çalışmalara başlanabilir. Bu yazılımlara ek olarak kullanışlı arayüzüyle dikkat çeken Unmineable ve cüzdan oluşturarak madenciliğe başlatan MyEtherWallet da yoğun ilgi gören seçenekler arasında yer alır. 

Madencilikte programların kişisel kullanıma uygunluğu kadar aldıkları komisyon oranına da dikkat edilmelidir. Her yazılımda farklı olan komisyon oranı düşük olanları tercih ederek süreci kendiniz için daha avantajlı bir hale dönüştürebilirsiniz.

Ethereum ve Bitcoin Arasındaki Farklar Nelerdir?

Ethereum-ve-Bitcoin-arasındaki-farklar-nelerdir

En popüler kripto para platformlarından ikisi olan Ethereum ve Bitcoin arasında önemli farklar bulunmaktadır. Her iki oluşum da kullanıcıların merkeziyetsiz bir yapıda işlem gerçekleştirmesini sağlamak için blockchain teknolojisini kullanır. Bununla birlikte sistemlerin işleyişleri, sundukları işlemler ve yapıları oldukça farklıdır. 

Bitcoin birinci nesil blok zincir ağı sınıfında yer alır. Bu ağlardaki sistemler çok kompleks yapıda değildir ve bu özelliği güvenlik seviyesinin yüksek olmasını sağlar. Güvenliğin öncelikli yapıda olması sistemin esnekliğini de önemli ölçüde azaltır. Sisteme para transferi dışındaki uygulamaların dahil edilebilmesi için akıllı sözleşme dili kısıtlı kalır. 

İkinci nesil blockchain ağlarının ilk örneklerinden bir tanesi olan Ethereum ise daha yüksek beceri kapasitesine sahiptir. Bu sayede finans bazlı işlemlerin yanı sıra programlanabilirlik de mümkündür. ETH ağı kullanıcılarına kendi kendilerine kod yaratmaları için özgürlük tanır. İkinci nesil blok zincir sınıfının en önde geleni olan ağ, farklı fonksiyonlar gerçekleştirmek isteyenler için idealdir. Her iki blockchain ağının benzerlikleri ve farklılıkları kullanıcılarına kendine has kazanımlar sağlar.  

Ethereum (ETH) Nasıl Alınır?

Ethereum (ETH) satın almanın iki yöntemi bulunmaktadır. Bu yöntemler uyumlu platform üzerinden ücret karşılığı almak ve kripto para madenciliği yapmaktır. ETH alımı yapmak için ilk olarak hangi platformun kullanılacağının belirlenmesi gerekir. Daha sonra platform ile uyumlu cüzdana ve alım işlemini gerçekleştirebilmek için bakiyeye ihtiyaç duyulur. Para birimlerinin yanı sıra dijital varlıklar da satın almak için kullanılabilir. Satın almak istediğiniz miktarı cüzdana ekledikten sonra platformun sunduğu işlem çiftleri aracılığı ile ETH sahibi olabilirsiniz. 

Madencilik yöntemini tercih edenler de kriptografik şifreleri belirli yazılımlar aracılığı ile çözmelerinin karşılığında ETH elde edebilir. Bununla birlikte madencilikten kazanılan tokenlerde yazılımlara belirli oranda komisyon ödemesi yapılmaktadır. 

Ethereum (ETH) Nasıl Saklanır?

Ethereum (ETH) saklama işlemi diğer kripto para birimlerinde olduğu gibi dijital cüzdanlar aracılığı ile yapılır. Yatırımcılar kişisel düşüncelerine göre dijital cüzdanlar arasında karar verebilir ya da saklamak için kripto para platformlarını tercih edebilir. Dijital cüzdan seçeneklerinin farklı ortamlarda kullanılmaları, farklı özelliklere sahip olmaları gibi detayları göz önünde bulundurmak daha sağlıklı bir karar vermeye yardımcı olur. Mobil, masaüstü, Web 3.0 tarayıcı eklentisi veya çevrimiçi cüzdanları tercih edebilirsiniz. 

Saklama işlemi için kullanabileceğiniz bir diğer yöntem ise Ethereum cüzdanı oluşturmaktır. Platformun sunduğu resmi cüzdan olan MyEtherWallet ile sahip olduğunuz dijital varlıkları saklayabilirsiniz.  

Ethereum’un (ETH) Geleceği

Coin piyasasının en popüler ve güvenilir seçeneklerinden bir tanesi olan Ethereum’un yenilenen sürümü kullanıcıları için pek çok avantajı beraberinde getirmektedir. Düşük işlem ücreti ve yüksek transfer hızı sayesinde her alanda istediğiniz sonuçları elde etmenizi amaçlayan platform, Proof of Stake sistemine geçiş yaparak enerji verimliliğinde de fark yaratmayı planlamaktadır. Bu özellik ağın merkezileşme olasılığını azaltarak güvenlik seviyesini de yükseltecektir. 

Sistemin ölçeklenebilirlik sorunlarının giderilmesi için geliştirilen Plasma ise veri işleme sürecini daha pratik bir şekilde gerçekleştirebilecek kapasiteye sahiptir. Bu protokolün yanı sıra Sharding yapısının da sistem işleyişini önemli ölçüde rahatlatması planlanmaktadır. Sharding sayesinde ağ üzerindeki her nod bağımsız bir şekilde çalışarak işlem kapasitesini yükseltir. 

Esnek yapısı sayesinde finans işlemlerinden çok daha fazlasını gerçekleştirebilen Ethereum blockchain ağı, gelecekte sistemi çok yönlü ve elverişli kılmayı hedeflemektedir. 

Kripto para ile ilgili gelişmeleri Felixo Exchange üzerinden kolayca takip edebilirsiniz. Felixo Exchange uygulamasını hemen indirip işlemlerinizi dilediğiniz an gerçekleştirerek, yatırım fırsatlarından yararlanmaya başlayabilirsiniz.

Paylaş:
Yazan Buket Başol
Gazi Üniversitesi Bilgisayar Programlama bölümünden ve Anadolu Üniversitesi Marka İletişimi bölümünden mezun oldum. Çeşitli eğitim kurumlarında tasarım odaklı düşünce, kullanıcı deneyimi, pazarlama, pazarlama stratejisi, iletişim gibi alanlarda bireysel ve kurumsal eğitimler verdim. Global ölçekli firmaların pazarlama departmanlarına danışmanlık yaptım. 2010 yılından beri teknoloji, yazılım, finans alanında hizmet veren kurumlar ile çalışıyorum. Blockchain ve kripto para teknolojileri ile 2017’den beri ilgileniyorum. 2021’den beri Felixo Exchange’de Pazarlama Direktörü olarak çalışmaya devam ediyorum. Aynı zamanda Blockchain, Kripto para, NFT ve Metaverse gibi konularda araştırma ve analizlerimi Felixo Blog’ta yazıyorum.